Louis Jourdan

93, Beverly Hills, 14 februari, natuurlijke dood

Frans acteur, pseudoniem van Louis Robert Gendre. Laatste van de grote Franse charmeurs in Hollywood. Zoon van een hotelmanager in Marseille en Cannes, nam de naam van zijn moeder aan. Maakte zijn filmdebuut in Le corsaire (Marc Allégret, 1939) en maakte snel furore in een aantal tijdens de oorlog vervaardigde films: La comédie du bonheur (Marcel l’Herbier, 1940), Premier rendez-vous (Henri Decoin, 1941), als clown in Parade en 7 nuits (Allégret, 1941),

L’arlésienne (Allégret, 1942), La belle aventure/De ontvoerde bruid (Allégret, 1942), Les petites du Quai aux Fleurs (Allégret, 1944), Félicie Nanteuil (Allégret, 1944) en als Rodolfo in La vie de bohème (L’Herbier, 1945). Vrij snel na de bevrijding werd Jourdan als jeune premier gescout door David O. Selznick, die hem een rol gaf als louche getuige in de rechtbankfilm The Paradine Case (Alfred Hitchcock, 1947). Aansluitend speelde hij de rol van een Weense concertpianist, die zich de liefde van Joan Fontaine pas realiseert na haar dood, in het schitterende melodrama Letter from an Unknown Woman (Max Ophüls, 1948).
Vervolgens in No Minor Vices (Lewis Milestone, 1949), Madame Bovary (Vincente Minnelli, 1949), Bird of Paradise (Delmer Daves, 1951), Anne of the Indies/De Vrijbuitster der Antillen (Jacques Tourneur, 1951), The Happy Time (Richard Fleischer, 1952), in vier verschillende rollen, weer tegenover Fontaine, in het Brits-Spaanse Decameron Nights (Hugo Fregonese, 1953), even terug in Frankrijk in Rue de l’ Estrapade (Jacques Becker, 1953), als Italiaanse prins in Three Coins in the Fountain (Jean Negulesco, 1954), tegenover Grace Kelly in The Swan (Charles Vidor, 1956), tegenover Doris Day in Julie (Andrew L.  Stone, 1956), tegenover Brigitte Bardot in La mariée est trop belle/Her Bridal Night (Pierre Gaspard-Huit, 1956), top-billed in het Franse Escapade (Ralph Habib, 1957) en het Engelse Dangerous Exile (Brian Desmond Hurst, 1958). Daarna speelde en zong Jourdan zijn beroemdste rol, van een playboy in de laatste grote MGM-musical van de Arthur Freed-unit, Gigi (Minnelli, 1958). De film won negen Oscars uit negen nominaties, maar geen enkele voor een acteur, zoals Jourdans landgenoten Leslie Caron en Maurice Chevalier. Wel won het door Jourdan zelf gezongen liedje Gigi een Oscar.
Daarna een bijrol in The Best of Everything (Negulesco, 1959), tegenover Chevalier, Frank Sinatra en Shirley MacLaine in Can-Can (Walter Lang, 1960), top-billed in het peplum-drama Le vergini di Roma/Amazons of Rome (Carlo Ludovico Bragaglia, Vittorio Cottafavi en Peter O’Cord, 1961), Le comte de Monte Cristo (top-billed; Claude Autant-Lara, 1961), Il disordine/Disorder (top-billed; Franco Brusati, 1962), Leviathan/Dark Journey (top-billed; Léonard Keigel, 1962), Mathias Sandorf (top-billed; Georges Lampin, 1963), The V.I.P.s (Anthony Asquith, 1963), als de verteller in de grootste Nederlandse bioscoophit aller tijden, Irma la Douce (Billy Wilder, 1963), Made in Paris (Boris Sagal, 1966), tegenover Gina Lollobrigida in Les sultans (Jean Delannoy, 1966), Peau d’espion/In de huid van een ander (top-billed; Édouard Molinaro, 1967), als kardinaal in Cervantes (Vincent Sherman, 1967), de Feydeau-verfilming A Flea in Her Ear (Jacques Charon, 1968), de tv-film Run a Crooked Mile (top-billed; Gene Levitt, 1969), als Siciliaanse prins in Silver Bears (Ivan Passer, 1978), top-billed in Swamp Thing (Wes Craven, 1982), als Bondschurk Kamal Khan in Octopussy (John Glen, 1983),
top-billed in het Australische Double Deal (Brian Kavanagh, 1983), Grand Larceny (Jeannot Szwarc, 1987), Escuadrón (José Antonio de la Loma, 1988), The Return of Swamp Thing (top-billed; Jim Wynorski, 1989) en Year of the Comet (Peter Yates, 1992). Woonde sindsdien in Zuid-Frankrijk, maar overwinterde in zijn huis in Beverly Hills.

Ricardo Palacios

74, Madrid, 11 februari, hartfalen

Spaans bijrolacteur, geboren als Ricardo López-Nuño Díez. Afkomstig uit het Noord-Spaanse gewest Cantabrië. Na debuut onder zijn geboortenaam in de muzikale komedie Tengo 17 años (José Maria Forqué, 1964) vooral te zien in (internationale) actiefilms, waaronder menige paella- en spaghettiwestern. Zo was Palacios te zien als barkeeper in Per qualche dollaro in piu’/For a Few Dollars More (Sergio Leone, 1965), Il buono, il brutto, il cattivo/The Good, The Bad and The Ugly (Leone, 1966) en I giorni dell’ira/Day of Anger (Tonino Valerii, 1967). Ook in bij voorbeeld Cartes sur table/Attack of the Robots (tegenover Eddie Constantine; Jesús Franco, 1966), als eunuch in A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (Richard Lester, 1966), als cipier in Return of the Seven (Burt Kennedy, 1966), El precio de un hombre/The Bounty Killer/Doders van het westen (Eugenio Martín, 1967), Joe l’implacabile/Dynamite Joe (Anthony M. Dawson alias Antonio Margheriti, 1967),

Cervantes (Vincent Sherman, 1967), The Blood of Fu Manchu/Fu-Manchú y el beso de la muerte (Franco, 1968), Corri uomo corri/Run Man Run (Sergio Sollima, 1968), als conducteur in Once upon a Time in the West/C’era una volta il West (Leone, 1968), La battaglia dell’ultimo panzer/Battle of the Last Panzer (José Luis Merino, 1969), El Condor (John Guillermin, 1970), Black Beauty (James Hill, 1971), The Horsemen (John Frankenheimer, 1971), Captain Apache (Alexander Singer, 1971), Soleil rouge/Red Sun (Terence Young, 1971), La folie des grandeurs (Gérard Oury, 1971), El hombre de Río Malo/Bad Man’s River (Martín, 1971), Un hombre llamado Noon/A Man Called Noon (Peter Collinson, 1973),  El Kárate, el Colt y el Impostor/Blood Money (Margheriti, 1974), The Spikes Gang (Richard Fleischer, 1974), The Wind and the Lion (John Milius, 1975), Il richiamo del lupo/The Great Adventure (Gianfranco Baldanello, 1975), Take A Hard Ride/La lunga cavalcata (Margheriti, 1975), What Changed Charley Farthing? (Sidney Hayers, 1976), Último deseo (León Klimovsky, 1976), Viaje al Centro de la Tierra/Journey to the Center of the Earth (Juan Piquer Simón, 1977), Fantasma en el Oeste (Margheriti, 1978), El retorno del Hombre Lobo/The Werewolf (Jacinto Molina Alvarez alias Paul Naschy, 1981), de 3D-western Comin’ at Ya! (Ferdinando Baldi, 1981), Black Venus (Claude Mulot, 1983), Camino solitario (Franco, 1984), I sopravvissuti della città morta/The Ark of the Sun God (Margheriti, 1984), Leviatán/Los perros de la muerte/Monster Dog (Clyde Anderson alias Claudio Fragasso, 1984), Juego sucio en Casablanca/Dirty Game in Casablanca (Franco, 1985), El Lute (camina o revienta) (Vicente Aranda, 1987), als naturist in Bajarse al moro (Fernando Colomo, 1989), The Return of the Musketeers (Lester, 1989), tegenover Sylvia Kristel in Hot Blood (Philippe Blot, 1989) en La marcha verde (José Luis García Sánchez, 2002). Schreef en regisseerde twee lange films: de erotische komedie Mi conejo es el mejor/Mijn konijn is het beste (met Franco’s muze Lina Romay; 1982) en de oorlogsklucht Biba la banda! (1987).
Niet te verwarren met de gelijknamige Amerikaanse kickbokser (‘El Gallero’).

Roger Hanin

89, Parijs, 11 februari, ademhalingsproblemen

In Frans Algerije geboren Frans acteur en regisseur, aan zijn moeders naam ontleend pseudoniem van Roger Paul Lévy. Schreef scenario’s onder de naam Antoine Flachot. Voormalig basketballer speelde aanvankelijk vooral harde schurkenrollen, later meer genuanceerde karakters, zoals de commissaris Navarro in de gelijknamige tv-serie (1989-2009). Debuut als cipier in Nous sommes tous des assassins (André Cayatte, 1952). Daarna onder meer als lijfwacht tegenover Eddie Constantine in La môme vert-de-grise/Bitter avontuur (Bernard Borderie, 1953), Série noire (Pierre Foucaud, 1955), Gas-oil (Gilles Grangier, 1955), Vous pigez? (tegenover Constantine; Pierre Chevalier, 1955), Celui qui doit mourir (Jules Dassin, 1957), Escapade (Ralph Habib, 1957), Tamango (John Berry, 1958), La chatte (Henri Decoin, 1958), Sois belle et tais-toi (Marc Allégret, 1958), Le désordre et la nuit (Grangier, 1958), Une balle dans le canon (Charles Gérard en Michel Deville, 1958), Un drôle de dimanche (Allégret, 1958), Ramuntcho (Pierre Schoendoerffer, 1959), de titelrol in La valse du gorille/De gorilla is ontsnapt (Borderie, 1959),

Du rififi chez les femmes (Alex Joffé, 1959), La sentence (Jean Valère, 1959), À bout de souffle (Jean-Luc Godard, 1960), L’ennemi dans l’ombre (top-billed; Gérard, 1960), Rocco e i suoi fratelli/Rocco en zijn broers (Luchino Visconti, 1960), L’affaire d’une nuit (Henri Verneuil, 1960), als Karel de Stoute in Le miracle des loups/Het recht van het zwaard (André Hunebelle, 1961), Les ennemis (top-billed; Édouard Molinaro, 1962), Le gorille a mordu l’archevêque (top-billed, tevens scenario; Maurice Labro, 1962), La marcia su Roma (Dino Risi, 1962), Le tigre aime la chair fraîche (top-billed, tevens scenario; Claude Chabrol, 1964), Corrida pour un espion/Een spion ging door de hel (Labro, 1965), Marie-Chantal contre dr. Kha (Chabrol, 1965), Le tigre se parfume à la dynamite (top-billed, tevens scenario; Chabrol, 1965),
Il gioco delle spie/Bagarre à Bagdad pour X-27 (top-billed; Paolo Bianchini, 1966), The Brides of Fu Manchu (Don Sharp, 1962), Carré de dames pour un as/An Ace and Four Queens/Hartentroef voor Layton (top-billed; Jacques Poitrenaud, 1966), Le solitaire passe à l’attaque/De tijger in Barcelona (top-billed; Habib, 1966), Da Berlino l’apocalisse/Spionnen vechten in Riolen (top-billed; Mario Maffei, 1967), Le canard en fer blanc (top-billed; Poitrenaud, 1967), Las Vegas, 500 milliones/De woestijnratten van Las Vegas (Antonio Isasi-Ismendi, 1968), Le clair de terre (Guy Gilles, 1970), Les aveux les plus doux (Molinaro, 1971), de western The Revengers (Daniel Mann, 1972),  La raison du plus fou (François Reichenbach, 1973), Le concierge (Jean Girault, 1973), Big Guns – Tony Arzenta (Duccio Tessari, 1973), Le sucre (Jacques Rouffio, 1978), Le coup de sirocco (top-billed; Alexandre Arcady, 1979), Certaines nouvelles (Jacques Davila, 1980), Le grand pardon (top-billed; Arcady, 1982),
als de herbergier in Les misérables (Robert Hossein, 1982), La baraka (top-billed; Valère, 1982), Attention! Une femme peut en cacher une autre (top-billed; Georges Lautner, 1983), Le grand carnaval (Arcady, 1983), La galette du roi (Jean-Michel Ribes, 1986), L’étincelle (top-billed; Michel Lang, 1986), Dernier été à Tanger (Arcady, 1987), L’orchestre rouge (Rouffio, 1989), Le grand pardon II (top-billed; Arcady, 1992) en Le nombril du monde (Ariel Zeitoun, 1993). Maakte zijn regiedebuut met de thriller Le protecteur (1974), gevolgd door Le faux-cul (1975), Train d’enfer (1985), La rumba (1987) en Soleil (1997). Lid van de communistische partij ondersteunde in 2007 de presidentscampagne van de liberaal-conservatieve Nicolas Sarkozy. Weduwnaar van producente Christine Gouze-Rénal, de zuster van voormalig (socialistische) First Lady Danielle Mitterrand.

Du Grand pardon à Navarro, retour sur la... door lemondefr

Assia Djebar

78, Parijs, 6 februari, doodsoorzaak onbekend

Algerijns schrijfster en filmmaker, pseudoniem van Fatima-Zohra Imalayen. Feministisch en anti-koloniaal romancière en essayiste van Berber-afkomst. Won de Prix Yourcenar in 1997. Maakte twee films: La Nouba des femmes du Mont Chenoua (1978), winnaar van de FIPRESCI-prijs in Venetië, en de korte documentaire La Zerda ou les chants de l’oubli (1982).

Sinds 2005 lid van de Académie Française, als eerste schrijver uit de Maghreb. Hoogleraar Franse studies aan New York University (vanaf 2001). Ridder in het Legioen van Eer.

Odete Lara

85, Rio de Janeiro, 4 februari, hartaanval

Braziliaans actrice, pseudoniem van Odete Righi Bertoluzzi. Geboren in São Paulo als kind van Italiaanse ouders. Iconisch actrice in de Braziliaanse Cinema Nôvo, dankzij hoofdrollen in films als Boca de ouro (Nelson Pereira dos Santos, 1963),  Noite vazia/Nachtelijk spel (zoals vaak als prostituee; Walter Hugo Khouri, 1964),
O Dragão de Maldade contro o Santo Guerreiro/Antonio das Mortes (Glauber Rocha, 1969), Os herdeiros (Carlos Diegues, 1970) en Câncer (Rocha, 1972). Filmdebuut in Uma certa Lucrécia (Fernando de Barros, 1957). Ook in films als O gato de madame (Agostinho Martins Pereira, 1957), Absolutamente certo (Anselmo Duarte, 1957), Moral em concordata (top-billed; De Barros, 1959), Dona Violante Miranda (De Barros, 1960), het Argentijnse Sábado a la noche, cine (Fernando Ayala, 1960), Na Garganto do Diabo (Khouri, 1960), Cacareco vem aí (Carlos Manga, 1960), Otto Lara Rezende  ou…Bonitinha, mas ordinária/Pretty But Wicked (J.P. de Carvalho alias Billy Davis, 1964), Pão de Açucar/Instant Love (Paul Sylbert, 1964), Copacabana me engana (top-billed; Antonio Carlos da Fontoura, 1968), Em familia (Paulo Porto, 1971), Aventuras com tio Maneco (Flávio Migliaccio, 1971), Vai trabalhar vagabundo (Hugo Carvana, 1973), A rainha diaba (Da Fontoura, 1974), A estrela sobe (Bruno Barreto, 1974), O princípio do prazer (top-billed; Luiz Carlos Lacerda, 1979) en Vai trabalhar vagabundo II (Carvana, 1991). Op vier autobiografische boeken van Lara, die de zelfmoord van haar ouders, haar carrière als blond sekssymbool en haar latere spirituele belevingen als kluizenaar in de bergen achter Rio beschrijven, werd de speelfilm Lara (Ana Maria Magalhães, 2002) gebaseerd.

Rune Ericson

90, Thailand, 4 februari, natuurlijke dood

Zweeds cameraman en regisseur, geboren als Gunnar Rune Eriksson. Won een speciale Oscar (2002) voor het door hem in 1969 ontwikkelde super 16mm-formaat, dat aanvankelijk RuneScope heette. Begon als lab-technicus. Draaide vanaf 1947 talloze Zweedse producties, waaronder met name enkele verfilmingen van Astrid Lindgren: Mästerdetektiven Blomkvist (Rolf Husberg, 1947), Bröderna Lejonhjärta/De gebroeders Leeuwenhart (Olle Hellbom, 1977), Rasmus på luffen/Rasmus en de vagebond (Hellbom, 1981) en Ronja Rövardotter/Ronja de Roversdochter (Tage Danielsson, 1984). Voorts onder meer Klasskamrater/Classmates (Schamyl Bauman, 1952), Ogift fader sökes/Onteerde meisjes (Hans Dahlin en Bengt Logardt, 1953), En natt på Glimmingehus (Torgny Wickman, 1954), Flicka utan namn (Wickman, 1954), Flickan i regnet (Alf Kjellin, 1955), Moln över Hellesta/Moon over Hellesta (Husberg, 1956), Tärningen är kastad/The Die Is Cast (Husberg, 1960), Änglar, finns dom?/Do You Believe in Angels? (Lars-Magnus Lindgren, 1961), Bröllopsbesvär/Marriage: Swedish Style (Åke Falck, 1964), Käre John/Lieve, lieve John (Lindgren, 1964), Nattlek/Night Games (Mai Zetterling, 1966),

Le viol/De aanranding (Jacques Doniol-Valcroze, 1967), Doktor Glas (Zetterling, 1968), Flickorna/The Girls (Zetterling, 1968), Bokhandlaren som slutada bada/The Bookseller Who Gave Up Bathing (Jarl Kulle, 1969), Lyckliga skitar/Blushing Charlie (Vilgot Sjöman, 1970), Bröder Carl (Susan Sontag, 1971), Troll (Sjöman, 1971), The Day the Clown Cried (Jerry Lewis, 1972), een segment van de olympische documentaire Visions of Eight (Zetterling, 1973), Jag är Maria (Karsten Wedel, 1979), Mannen som blev miljonär/To Be a Millionaire (Mats Arehn, 1980), Amorosa (Zetterling, 1986), Mälarpirater/Pirates of the Lake (Allan Edwall, 1987), SOS (Lasse Åberg, 1988) en Den ofrivillige golfaren/The Accidental Golfer (Åberg, 1991). De enige film die Ericson regisseerde, een documentaire over de schilder Olle Olson Hagelund (1964) was in competitie in Berlijn. Oprichter in 1961 van Föreningen Sveriges Filmfotografer/Swedish Society of Cinematographers (fsf). Overleden tijdens vakantie.

Stewart Stern

92, Seattle, 2 februari, hersentumor  

Amerikaans scenarioschrijver. Neef van Adolph Zukor, de Hollywoodmogul en oprichter van Paramount.  Zijn vader was een arts die de medische afdeling van Paramount leidde. Gedecoreerde oorlogsheld ontwikkelde zich na een korte carrière als toneelspeler en dialoogregisseur van B-films tot gelauwerd scenarioschrijver, vooral van psychologische drama’s. Oscarnominaties voor Teresa (samen met Alfred Hayes; Fred Zinnemann, 1951) en de bewerking van een roman van Margaret Laurence tot het script van Rachel, Rachel (met Joanne Woodward; Paul Newman, 1968). Kreeg echter zijn grootste bekendheid door het deels autobiografische scenario van Rebel without a Cause (Nicholas Ray, 1955), waarin het personage van James Dean model staat voor het verzet tegen de vorige generatie. Debuteerde met het script voor het met een Oscar voor beste korte documentaire bekroonde Benjy (Zinnemann, 1951). Schreef ook The Rack (Arnold Laven, 1956), met Newman als een tijdens Koreaanse krijgsgevangenschap gehersenspoelde overloper, de documentaire The James Dean Story (Robert Altman, 1957),  een televisieversie van Joseph Conrads Heart of Darkness (met Boris Karloff als Mr. Kurtz; Ron Winston, 1958), Thunder in the Sun (samen met anderen; Russell Rouse, 1959), The Outsider/De Held van Iwo Jima (Delbert Mann, 1961), The Ugly American (George Englund, 1963), de cultfilm The Last Movie (Dennis Hopper, 1971), Summer Wishes, Winter Dreams (weer met Woodward; Gilbert Cates, 1973), een tv-bewerking van Tennessee Williams’ The Glass Menagerie (met Katharine Hepburn; Anthony Harvey, 1973), de tweedelige televisiefilm, bij ons in de bioscoop uitgebrachte anatomie van een meervoudige persoonlijkheid Sybil (met Sally Field; Daniel Petrie, 1976), de tv-film A Christmas to Remember (Englund, 1978)  en de korte film Rebel (Dan Nishimura en Henry Kim, 2011). Stern speelde een rolletje als kok in de griezelfilm Fright Night (Tom Holland, 1985). Hoofdpersoon van de documentaires Going through Splat: The Life and Work of Stewart Stern (Jon Steven Ward, 2005) en het nog niet uitgebrachte, door zijn weduwe geproduceerde Stewart Stern Unwritten (Robert Burke, 2015).  Vertelt in The Celluloid Closet (Rob Epstein en Jeffrey Friedman, 1995) over de homoseksualiteit van het personage van Sal Mineo in Rebel without a Cause. Scenariodocent aan verschillende universiteiten en het Sundance Institute, die steevast de noodzaak benadrukte van de verwerking van eigen ervaringen in een script.