Gilbert Cates

77, Los Angeles, 31 oktober, natuurlijke dood

Amerikaans regisseur en producent, pseudoniem van Gilbert Lewis Katz. Bekend als producent van veertien televisieshows van de Oscaruitreiking (tussen 1990 en 2008) en daarmee tot nu toe recordhouder. Regisseerde vooral films en series voor televisie, maar ook enkele bioscoopfilms, die vier acteurs een Oscarnominatie bezorgden: Melvyn Douglas en Gene Hackman voor I Never Sang for My Father (1970) en Joanne Woodward en Sylvia Sidney voor Summer Wishes, Winter Dreams (1973). Aanvankelijk regisseur van televisiequizzen, daarna Broadwayproducent. Tot zijn overige films voor het grote scherm behoren Dragonfly (1976), The Promise (1979), The Last Married Couple in America (1980), Oh, God! Book II (1980) en Backfire (1988). President van het Directors Guild of America (1983-87). Broer van regisseur Joseph Cates, oom van actrice Phoebe Cates.

Robert Lamoureux

91, Boulogne-Billancourt, 29 oktober, natuurlijke dood

Frans acteur, zanger en regisseur. Ster van komedies en andere populaire genrefilms. Debuteerde in Le roi des camelots (André Berthomieu, 1951). Onder meer in Chacun son tour (top-billed; Berthomieu, 1951), L’incantevole nemica/Pattes de velours (Claudio Gora, 1953), Femmes de Paris (Jean Boyer, 1954), Escalier de service (Carlo Rim, 1954), Papa, maman, la bonne et moi… (top-billed; Jean-Paul le Chanois, 1954), Papa, maman, ma femme et moi… (top-billed; Le Chanois, 1955), Si Paris nous était conté (Sacha Guitry, 1956), Les aventures d’Arsène Lupin (top-billed; Jacques Becker, 1957), L’amour est en jeu (top-billed; Marc Allégret, 1957), La vie à deux (Clément Duhour, 1958), Signé Arsène Lupin (top-billed; Yves Robert, 1959), La française et l’amour (episode Le Chanois, 1960), L’apprenti salaud (top-billed; Michel Deville, 1977) en Le jour des rois (Marie-Claude Treilhou, 1991). Lamoureux was ook te zien in zijn zeven films als regisseur: La brune que voilà (1960), Ravissante (1960) en de (leger)kluchten Mais où est donc passée la 7ème compagnie? (1973), Impossible…pas français (1974), Opération Lady Marlène (1975), On a retrouvé la 7ème compagnie! (1975) en La 7ème compagnie au clair de lune (1977).

Gregor Frenkel Frank

82, Badhoevedorp, 28 oktober, natuurlijke dood

In Duitsland als statenloos kind van Russische en Poolse ouders geboren copywriter, tekstschrijver, televisiepresentator en acteur. Heette eigenlijk Gregor Maximilian Frenkel en voegde daar de artiestennaam van zijn vader, een violist, aan toe. Kwam met zijn broer, de latere filmregisseur Dimitri Frenkel Frank, in 1936 naar Nederland en verkreeg in 1951 de Nederlandse nationaliteit. Bedacht klassieke reclameslogans (‘De beste brouwers brouwen het’, ‘Lekker weg in eigen land’) en werd bij het televisiepubliek bekend als een van de panelleden in het satirische consumentenprogramma Ook dat nog (KRO, 1989-2003). Vertaalde en bewerkte de sitcom Ha die pa! (1990-92), met Luc en Joris Lutz. Een enkele filmrol, als Opie in Erik of het Klein Insectenboek (Gidi van Liempd. 2004).

Liviu Ciulei

88, München, 24 oktober, natuurlijke dood

 

Roemeens theater- en filmregisseur en acteur. Won in 1965 de regieprijs in Cannes door Forest of the Hanged/Padurea spanzuratilor, een militair drama gesitueerd tijdens de Eerste Wereldoorlog. Regisseerde twee eerdere Roemeense films, The Danube Waves/Valurile Dunarii (1959) en Eruptia (1957). Opgeleid als architect, begonnen als decorontwerper en later regisseur en acteur in het theater. Speelde een tiental filmrollen in internationaal minder bekende titels. In de jaren 80 intendant van een theater in Minneapolis, daarna woonachtig in Duitsland.

Peter Creutzberg

90, Bogotà, 22 oktober, na val in badkamer

 

In Duitsland geboren Nederlands cameraman en filmmaker, vooral bekend geworden door zijn documentaires in Suriname en de Nederlandse Antillen. Winnaar van de Staatsprijs voor Film (1967) en maker van vele voor de Nederlandse en Surinaamse overheid geproduceerde en onafhankelijke films met zowel biologische als etnologische onderwerpen, maar was ook correspondent in de West voor het Polygoon Journaal en oprichter van de door hem begeleide Filmgroep Suriname. Bekendste titel in zijn oeuvre was Corsow (1967), een door de Antilliaanse auteur Boeli van Leeuwen geschreven korte speelfilm over Curaçao, die door de Nederlandse critici als ‘ouderwets’ werd gekenschetst. Studeerde biologie in Leiden. Hij regisseerde onder meer in Suriname Wakaboen (1948), Selantie (1956), Een dorpsgemeenschap in het mangrovegebied (1958), Zwampoogst (1958), Wij Surinamers (1961), Gevleugelde verovering (1961), Fowroenesie (1971), Wageningen (1971), De gouden zwamp (1971) en Meti moesoe de/Laat het wild leven (1974), in Sierra Leone ’n wali bena (1954) en Mangrove (1954), over de oestercultuur in de Oosterschelde Imperialen 00000 (1951) en in de Antillen Oke aki Antillas (1962) en Te aworo (1964). Het Amsterdamse festival Beeld voor beeld wijdde in 2009 een retrospectief aan het werk van Creutzberg. Het Instituut voor Beeld en Geluid is bezig zijn films te digitaliseren met een dvd-box als mogelijk resultaat.

Ramaz (Grigorjevitsj) Tsjchikvadze

83, Tbilisi, 18 oktober, kanker

Georgisch acteur, wiens naam in het westen vaak werd gespeld als Chkhikvadze. Vooraanstaand theateracteur, bijgenaamd ‘de Georgische Olivier’, speelde belangrijke rollen in twee films van Nana Dzjordzjadze: het voor een Oscar genomineerde A Chef in Love/Shekvarebuli kulinaris atasarti retsepti (1996) en The Rainbowmaker (2008), een coproductie met het Nederlandse Lemming Film. Speelde minstens drie keer Josef Stalin. Internationaal zichtbaar in films als De boom der wensen/Natvris khe/Drevo zjelanija (Tengiz Aboeladze, 1976), Asjoeg-Karibi (Sergei Paradzjanov en Dodo Abasjidze, 1988) en Black Prince (Anatoli Ivanov, 2004).

Barbara Kent

103, Palm Desert CA, 13 oktober, natuurlijke dood

Oorspronkelijk Canadees filmactrice, pseudoniem van Barbara Klowtman. Een van de laatst overgebleven sterren uit de zwijgende periode. Contractster van Universal. Haar laatste grote stille film was Lonesome/Eenzaam (Paul Fejos, 1928), waar op het laatste moment enkele scènes met direct geluid aan werden toegevoegd. Een iele stem nekte bijna Kents carrière, maar ze revancheerde zich als tegenspeelster van komiek Harold Lloyd in diens eerste twee talkies, Welcome Danger (Clyde Bruckman, 1929) en Feet First (Bruckman, 1930). Miss Hollywood 1925 debuteerde in Prowlers of the Night (Ernst Laemmle, 1926), gevolgd door Flesh and the Devil (Clarence Brown, 1926), No Man’s Law (Fred Jackman, 1927), The Drop Kick (Millard Webb, 1927), Modern Mothers (Phil Rosen, 1928) en The Shakedown (William Wyler, 1929). Enkele geluidsfilms, bij voorbeeld als de zuster van Gloria Swanson in Indiscreet (Leo McCarey, 1931), Vanity Fair (Chester M. Franklin, 1932), Oliver Twist (William J. Cowen, 1933) en Old Man Rhythm (Edward Ludwig, 1935). Kort na haar huwelijk in 1932 met agent en producent Harry Edington trok zij zich terug uit de openbaarheid.