Peter von Bagh

71, Helsinki, 17 september, na een ziekte

Fins filmhistoricus en -criticus, regisseur, (scenario)schrijver en festivaldirecteur. Filmmaker in Focus (IFFR 2012) was tot die tijd internationaal vooral bekend als gastheer van het Midnight Sun Film Festival in Sodankylä (aan de Poolcirkel) en artistiek directeur van het historische festival Il Cinema Ritrovato in Bologna. Ook schreef hij een veertigtal boeken (merendeels non-fictie), doceerde filmgeschiedenis en werd hij alom bewonderd wegens zijn gedetailleerde kennis van de hele geschiedenis van de cinema. Begonnen als rebels filmcriticus, die zich heftig afzette tegen de onbenulligheid van de populaire Finse film. Later zou hij zich juist bij uitstek inzetten voor het documenteren van de Finse volkscultuur, binnen en buiten de cinema. Von Bagh regisseerde één lange speelfilm, Kreivi/The Count (1971), en een groot aantal, veelal essayistische documentaires en televisieportretten. Bekendste titels: de hommage aan Bresson Pockpicket (1968), December (1969), Paavo Nurmi – The Man and His Times (1978), Vuosi 1952/The Year 1952 (1980), Viimeinen kesä 1944 (1992), Vuosi 1939/The Year 1939 (1993) en Helsinki, Forever (2008). Schreef het scenario voor verschillende films van Risto Jarva. Directeur van het Finnish Film Archive (1966-69, daarna adviseur).  Oprichter in 1968 en tot zijn dood hoofdredacteur van het tijdschrift Filmihullu. Jurylid in Cannes (2004).

Sir Donald Sinden

90, Romney Marsh (Kent), 12 september, prostaatkanker

Engels acteur. In Shakespeare gespecialiseerd theateracteur. Vaak bespot om zijn precieuze dictie en nadrukkelijke stijl (bij voorbeeld in de BBC-poppenseroe Spitting Image). Zeer populair op televisie, vooral in sitcoms. Ook filmcarrière, veelal voor Rank en vaak als officier, arts of koloniaal machthebber, na opvallende hoofdrol  in de oorlogsmarinefilm The Cruel Sea (Charles Frend, 1953). Eerder al bescheiden debuut in Portrait from Life (Terence Fisher, 1948).  Daarna onder meer als de echtgenoot van Grace Kelly in Mogambo (John Ford, 1953), als darter in A Day to Remember (Ralph Thomas. 1953), als marineofficier in You Know What Sailors Are (Ken Annakin, 1954), als medisch student in Doctor in the House (Thomas, 1954), als koloniaal bestuurder in The Beachcomber (Muriel Box, 1954), tegenover zeemeermin Glynis Johns in Mad about Men (Thomas, 1954), als inspecteur tegen de Mau Mau in Simba (Brian Desmond Hurst, 1955), als officier op een onderzeeboot in Above Us the Waves/Operatie Tirpitz (Thomas. 1955), Josephine and Men (Roy Boulting, 1955), voor het eerst top-billed in An Alligator Named Daisy (J. Lee Thompson, 1955), als kolonel in de Sahara in The Black Tent (top-billed; Desmond Hurst, 1956),

 Eyewitness (top-billed; Box, 1956), Tiger in the Smoke (top-billed; Roy Ward Baker, 1956), Doctor at Large (Thomas, 1957), Rockets Galore (Michael Relph, 1958), The Captain’s Table (Jack Lee, 1959), Operation Bullshine (top-billed; Gilbert Gunn, 1959), Your Money of Your Wife (top-billed; Anthony Simmons, 1960), The Siege of Sidney Street (top-billed; Robert S. Baker en Monty Berman, 1960),  Twice Round the Daffodils (Gerald Thomas, 1962), Mix Me a Person (Leslie Norman, 1962), als gevangenisdirecteur in Decline and Fall…of a Birdwatcher (John Krish, 1968), Villain (Michael Tuchner, 1971), Rentadick (Jim Clark, 1972), The National Health (Jack Gold, 1973), The Day of the Jackal (Fred Zinnemann, 1973), de Disney-productie The Island at the Top of the World (Robert Stevenson, 1974), That Lucky Touch (Christopher Miles, 1975), The Children (Tony Palmer, 1990) en een cameo in Run for Your Wife (Ray Cooney en John Luton, 2012). Was de hoofdpersoon en verteller in de Nederlandse documentaire Twee liefdes (Jacqueline van Vugt, 2000) over de notoire liefdesrelatie tussen schrijver Oscar Wilde en dichter Alfred ‘Bosie’ Douglas, die Sinden aan het eind van zijn leven leerde kennen. Sinden zou een van de twee aanwezigen zijn geweest bij Lord Douglas' begrafenis in 1945. In 1997 in de adelstand verheven.

Joachim Fuchsberger

87, Grünwald (Beieren), 11 september, doodsoorzaak onbekend

Duits acteur en televisiepresentator. Bijnaam: Blacky. Ster van de West-Duitse populaire cinema., die doorbrak als korporaal, later luitenant Asch in de oorlogstrilogie 08/15 (naar de boeken van Hans-Hellmut Kirst; Paul May, 1954-55). Later ook vaak top-billed als inspecteur van Scotland Yard in de serie films naar Edgar Wallace, zoals Die grünen Teufel von Monte Cassino (Harald Reinl, 1958), Der Frosch mit der Maske (Reinl, 1959), Die Bande des Schreckens (Reinl, 1960), Die toten Augen von London (Alfred Vohrer, 1961), Das Geheimnis der gelben Narzissen (Ákos von Ráthony, 1961), Die seltsame Gräfin (Josef von Báky, 1961),  Das Gasthaus an der Themse (Vohrer, 1962), Der Fluch der gelben Schlange (Franz Josef Gottlieb, 1963),  Die weiße Spinne (Reinl, 1963), Der schwarze Abt (Gottlieb, 1963), Zimmer 13 (Reinl, 1964), Der Hexer (Vohrer, 1964), Der Mönch mit der Peitsche (Vohrer, 1967) en Im Banne des Unheimlichen (Vohrer, 1968).

Filmdebuut in de Oostenrijks-Duitse coproductie Geh mach dein Fensterl auf (Anton Kutter, 1953). Onder meer in films als Wenn ich einmal der Herrgott wär (Kutter, 1954), Der letzte Mann (tegenover Romy Schneider; Harald Braun, 1955), Symphonie in Gold (eerste top-billing; Franz Antel, 1956), Lumpazivagabundus (Antel, 1956), Die Zwillinge vom Zillertal  (Reinl, 1957), Liebe kann wie Gift sein (Veit Harlan, 1958), U47 – Kapitänleutnant Prien (Reinl, 1958), Mein Schatz ist aus Tirol (Hans Quest, 1958), Mein Schatz komm mit ans blaue Meer (top-billed; Rudolf Schündler, 1959), Endstation rote Lanterne (top-billed; Rudolf Jugert, 1960), Die zornigen jungen Männer (Wolf Rilla, 1960), Der Teppich des Grauens (top-billed; Reinl, 1962),
het Engelse Mystery Submarine (C.M. Pennington-Richards, 1963), Hotel der toten Gäste (top-billed; Eberhard Itzenplitz, 1965), Der letzte Mohikaner (top-billed; Reinl, 1965), The Face of Fu Manchu (Don Sharp, 1965), Io la conoscevo bene (Antonio Pietrangeli, 1965), de paellawestern La balada de Johnny Ringo/Wer kennt Johnny R.? (José Luis Madrid, 1966), Lange Beine, lange Finger (Vohrer, 1966), tegenover Peter Alexander in Bel Ami 2000 oder Wie verführt man einen Playboy? (Michael Pfleghar, 1966), Sieben Tage Frist (top-billed; Vohrer, 1969), Schreie in der Nacht/Contronatura/The Unnaturals (top-billed; Antonio Margheriti, 1969), Cosa avete fatto a Solange?/Who Killed Solange? (Massimo Dallamano, 1972), Ein Käfer gibt Vollgas (top-billed; Rudolf Zehetgruber, 1972), Das Mädchen von Hongkong (top-billed; Jürgen Roland, 1973), Das fliegende Klassenzimmer (top-billed; Werner Jacobs, 1973) en Neues vom Wixxer (Cyril Boss en Philipp Stennert, 2007). Presenteerde op tv de spelshow Auf Los geht’s los (1977-86), de talkshow Heut’ abend (1980-91) en de quiz Ja oder nein (1990). Woonde vanaf 1988 geruime tijd in Tasmaniê, waar hij voor tv de reportagereeks Terra Australis (1988-2005) presenteerde. Stadionspeaker bij de slotceremonie van de Olympische Spelen van München (1972). Eerste Duitse UNICEF-ambassadeur (1985). Getrouwd met actrice Gundula Korte, gescheiden van schlagerzangeres Gitta Lind.

Antoine Duhamel

89, Valmondois (Val d’Oise), 11 september, doodsoorzaak onbekend

Frans componist. Zoon van schrijver Georges Duhamel en toneelspeelster Blanche Albane. Studeerde aan het conservatorium van Parijs compositie bij onder meer Olivier Messiaen en René Leibowitz en psychologie en musicologie aan de Sorbonne. Schreef muziek voor talloze films, vooral van regisseurs in de nouvelle vague, maar ook voor vier Nederlandse films: De blanke slavin (Renee Daalder, 1967), Frank en Eva (Pim de la Parra, 1972), VD (Wim Verstappen, 1972) en Dakota (Verstappen, 1975). Won een Zilveren Beer in Berlijn voor Laissez-passer (Bertrand Tavernier, 2002). Dezelfde soundtrack bezorgde Duhamel de laatste van vijf nominaties voor een César, na Que la fête commence (voortbordurend op werk van Philippe d’ Orléans; Tavernier, 1975), La chanson de Roland (Franck Cassenti, 1978), La mort en direct/Death Watch (Tavernier, 1980) en Ridicule (Patrice Leconte, 1996). Debuteerde in 1957 als filmcomponist met een serie korte animatiefilms van Albert Champeaux en Pierre Watrin, Gag Express. Eerste lange speelfilm Cruelle méprise (Jean-Michel Rankovitch, 1962). Schreef daarna muziek voor onder veel meer Le grain de sable (tevens acteur; Pierre Kast, 1964), Tintin et les oranges bleues/Kuifje en de blauwe sinaasappels (Philiipe Condroyer, 1964),

La longue marche (Alexandre Astruc, 1965), Pierrot le Fou (Jean-Luc Godard, 1965),
het korte Pour le mistral (Joris Ivens, 1965),  de tv-serie Belphegor (Claude Barma, 1965), The Sailor from Gibraltar (Tony Richardson, 1966), aAdemoiselle (Richardson, 1966),  Le franciscain de Bourges (Claude Autant-Lara, 1967),  Week-end (Godard, 1967), Baisers volés (François Truffaut, 1968), La sirène du Mississippi (Truffaut, 1968), L’enfant sauvage (Truffaut, 1969), Domicile conjugal (Truffaut, 1970),
Un condé (Yves Boisset, 1970), L’acrobate (Jean-Daniel Pollet, 1975), La question (Laurent Heynemann, 1976), La tortue sur le dos (Luc Béraud, 1977), Félicité (Christine Pascal, 1978), Mais ou et donc Ornicar (Bertrand Van Effenterre, 1978), Retour à la bien-aimée (Jean-François Adam, 1978), Le mors aux dents (Heynemann, 1979), Contretemps (Pollet, 1988), El sueño del mono loco/The Mad Monkey (Fernando Trueba, 1988), Daddy Nostalgie (Tavernier, 1989), Belle époque (Trueba, 1993), La niña de tus ojos (Trueba, 1998), Ceux d’en face (Pollet, 2001) en The Dreamers (Bernardo Bertolucci, 2003). Schreef nieuwe soundtracks voor de stille films Intolerance (1985; D.W. Griffith, 1916) en L’homme du large (1982; Marcel l’Herbier, 1920). Oprichter van de muziekschool van Villeurbanne (1980). Bestuurder van de auteursrechtenvereniging SACEM (1987-94).

Bob Crewe

83, Scarborough ME, 11 september, natuurlijke dood

Amerikaans songwriter en muziekproducer voluit Stanley Robert Crewe. Schreef de teksten van en produceerde, samen met Bob Gaudio, de meeste hits van The Four Seasons. Staat dan ook geboekt als tekstschrijver van de op hun werk gebaseerde musical Jersey Boys. In de filmversie (Clint Eastwood, 2014) wordt zijn personage gespeeld door Mike Doyle. Veel van zijn songs werden ook in meerdere films gebruikt: Walk Like A Man, Can’t Take My Eyes Off You, Rag Doll, Big Girls Don’t Cry, Lady Marmalade. Produceerde de voor een Oscar genomineerde song Jean, geschreven door Rod McKuen en vertolkt door Oliver, uit de film The Prime of Miss Jean Brodie (Ronald Neame, 1969). Ook vormde hij met studiomuzikanten The Bob Crewe Generation, die in 1967 een hit scoorde met het instrumentale Music to Watch Girls By, dat aanvankelijk gebruikt was in een reclamespot voor Diet Pepsi. Ook schreef Crewe samen met Charles Fox de door hemzelf en The Glitterhouse uitgevoerde songs op de soundtrack van de cultfilm Barbarella (Roger Vadim, 1968). Co-auteur van de autobiografische korte film Everybody Knows My Name (Philip Bulcock, 2011).

Richard Kiel

74, Fresno CA, 10 september, slagaderaandoening

Amerikaans filmacteur. Reus van 2m17 speelde in twee opeenvolgende Bond-films de met dodelijke tanden gewapende schurk Jaws, in The Spy Who Loved Me (Lewis Gilbert, 1977) en Moonraker (Gilbert, 1979). In de tweede film koos zijn personage uiteindelijk de zijde van 007 (Roger Moore) om samen de wereld te redden.

Aanvankelijk uitsmijter in nachtclubs en bijlesleraar wiskunde. Werd wegens zijn exceptionele uiterlijk al snel ontdekt door tv en film. Eerste kleine rol in The D.I. (Jack Webb, 1957). Voorts onder meer in The Phantom Planet (William Marshall, 1961), als buitenaardse reus in de aflevering To Serve Man van de sf-serie The Twilight Zone (William L. Bare, 1962), de titelrol van een holbewoner in Eegah (Nicholas Merriwether alias Arch Hall Sr., 1962), The Nutty Professor (Jerry Lewis, 1963), Lassie’s Great Adventure (William Beaudine, 1963),  als Sterke Man tegenover Elvis Presley in Roustabout (John Rich, 1964), The Human Duplicators (Hugo Grimaldi, 1965), Skidoo (Otto Preminger, 1968), als smid in On A Clear Day You Can See Forever (Vincente Minnelli, 1970), The Longest Yard/The Mean Machine (Robert Aldrich, 1974), Silver Streak (Arthur Hiller, 1976), Force 10 from Navarone (Guy Hamilton, 1978), L’umanoide (top-billed; George B. Lewis alias Aldo Lado, 1979), So Fine (Andrew Bergman, 1981), Phoenix (top-billed; Sam Adikawa en Richard  Caan, 1983), Zuijia paidang zhi nuhuang miling/Mad Mission III: Our Man from Bond Street (Tsui Hark, 1984), Cannonball Run II (Hal Needham, 1984), Pale Rider (Clint Eastwood, 1985),
Qing bao long hu men/Mob Busters (top-billed; Winston Richard, 1985), The Giant of Thunder Mountain (top-billed, tevens scenario en productie; James Roberson, 1991), Happy Gilmore (Dennis Dugan, 1996) en Inspector Gadget (David Kellogg, 1999). Na enkele scènes in de tv-serie The Incredible Hulk (1978) vervangen door Lou Ferrigno. Wees zelf aanbod af om Chewbacca te spelen in Star Wars – A New Hope (George Lucas, 1977), omdat hij in de tegelijkertijd opgenomen Bondfilm geen harig pak hoefde te dragen. Zei zijn alcoholisme te hebben overwonnen als wedergeboren christen.

Marg Brouwers

55, Amsterdam?, 9 september, leverkanker

Nederlands fondssecretaris. Vanaf 2001 secretaris van het Nederlands Filmfonds en in die rol de ambtelijke spil van de gesubsidieerde filmsector in Nederland.